النجم
۶۲ آیه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
وَالنَّجمِ إِذا هَوىٰ
سوگند به ستاره، آنگاه كه افول كند
ما ضَلَّ صاحِبُكُم وَما غَوىٰ
که یار شما [= محمد ﷺ] هرگز گمراه نشده و به راه تباهى نیفتاده است؛
وَما يَنطِقُ عَنِ الهَوىٰ
و از روی هوای نفس سخن نمیگوید.
إِن هُوَ إِلّا وَحىٌ يوحىٰ
[آنچه میگوید] نیست جز وحی [الهی] که به [او] وحی میشود.
عَلَّمَهُ شَديدُ القُوىٰ
[جبرئیل که فرشتهاى است] پُرتوان، به او آموزش داده است.
ذو مِرَّةٍ فَاستَوىٰ
[همان فرشتۀ] خوشمنظری كه [با چهرۀ حقیقیاش در برابر پیامبر] ایستاد.
وَهُوَ بِالأُفُقِ الأَعلىٰ
در حالی که او در افق بالا [در آسمان] قرار داشت.
ثُمَّ دَنا فَتَدَلّىٰ
سپس [جبرئیل] نزدیک شد؛ و نزدیکتر؛
فَكانَ قابَ قَوسَينِ أَو أَدنىٰ
تا آنکه [فاصلۀ او با پیامبر] به اندازۀ طول دو کمان یا کمتر بود.
فَأَوحىٰ إِلىٰ عَبدِهِ ما أَوحىٰ
آنگاه [آن فرشتۀ بزرگوار] آنچه را که باید به بندۀ الله وحی میکرد، وحی نمود.
ما كَذَبَ الفُؤادُ ما رَأىٰ
آنچه را که [پیامبر] دید، قلبش دروغ نپنداشت.
أَفَتُمٰرونَهُ عَلىٰ ما يَرىٰ
آیا با او دربارۀ آنچه میبیند مجادله میکنید؟
وَلَقَد رَءاهُ نَزلَةً أُخرىٰ
در حقیقت، پیامبر یک بار دیگر نیز آن فرشته را [به صورت كامل] مشاهده كرده بود.
عِندَ سِدرَةِ المُنتَهىٰ
در كنارِ [درخت بزرگ] «سِدرةُ المُنتَهی» [در آسمان هفتم]
عِندَها جَنَّةُ المَأوىٰ
که آرامشگاه بهشت، همانجاست.
إِذ يَغشَى السِّدرَةَ ما يَغشىٰ
آنگاه كه هالهاى آن درخت را پوشانده بود.
ما زاغَ البَصَرُ وَما طَغىٰ
چشم [پیامبر، به چپ و راست] منحرف نشد و [از حد] تجاوز نكرد.
لَقَد رَأىٰ مِن ءايٰتِ رَبِّهِ الكُبرىٰ
به راستی که او برخی از بزرگترین نشانههاى پروردگارش را [در آنجا] مشاهده كرد.
أَفَرَءَيتُمُ اللّٰتَ وَالعُزّىٰ
[ای مشرکان،] آیا «لات» و «عُزّی» را دیدهاید؟
وَمَنوٰةَ الثّالِثَةَ الأُخرىٰ
و «مَنات» آن سومین [نمادِ بیارزش] را؟ [آیا هیچ سود و زیانی به شما میرسانند؟]
أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الأُنثىٰ
آیا [ادعا میکنید كه] فرزند پسر برای شماست و دختر برای الله؟
تِلكَ إِذًا قِسمَةٌ ضيزىٰ
در این صورت، این تقسیمی ناعادلانه است.
إِن هِىَ إِلّا أَسماءٌ سَمَّيتُموها أَنتُم وَءاباؤُكُم ما أَنزَلَ اللَّهُ بِها مِن سُلطٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعونَ إِلَّا الظَّنَّ وَما تَهوَى الأَنفُسُ ۖ وَلَقَد جاءَهُم مِن رَبِّهِمُ الهُدىٰ
این [نماد]ها فقط اسمهایی [بىمعنا] هستند كه خود و پدرانتان با آنها [معبودهاى دروغین خود را] نام نهادهاید و الله هیچ دلیلی بر [حقانیت] این [کار] نازل نکرده است. [مشرکان، در اعتقاداتشان] فقط پیرو گمان و خواستههای دلِ خویشند؛ حال آنكه [موجبات] هدایت، از جانب پروردگارشان به آنان رسیده است.
أَم لِلإِنسٰنِ ما تَمَنّىٰ
آیا انسان هر چه [از شفاعت این معبودان باطل] آرزو کند برایش میسر است؟
فَلِلَّهِ الءاخِرَةُ وَالأولىٰ
دنیا و آخرت از آنِ الله است [و به هر کس، هر چه را صلاح بداند میبخشد].
۞ وَكَم مِن مَلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لا تُغنى شَفٰعَتُهُم شَيـًٔا إِلّا مِن بَعدِ أَن يَأذَنَ اللَّهُ لِمَن يَشاءُ وَيَرضىٰ
چه بسیار فرشتگانی در آسمانها هستند كه شفاعتشان به هیچ وجه سودمند نخواهد بود؛ مگر پس از آنكه الله، براى هر کس که بخواهد و راضی باشد، اجازه دهد.
إِنَّ الَّذينَ لا يُؤمِنونَ بِالءاخِرَةِ لَيُسَمّونَ المَلٰئِكَةَ تَسمِيَةَ الأُنثىٰ
كسانى كه به آخرت باور ندارند، بر فرشتگان الهی نام دختر میگذارند [و آنان را دختران الله مىدانند].
وَما لَهُم بِهِ مِن عِلمٍ ۖ إِن يَتَّبِعونَ إِلَّا الظَّنَّ ۖ وَإِنَّ الظَّنَّ لا يُغنى مِنَ الحَقِّ شَيـًٔا
آنان در موردِ این امر، [کاملاً] بىاطلاعند [و] فقط از حدس و گمان پیروی میکنند؛ در حالى كه براى [شناخت] حقیقت، گمان كافى نیست.
فَأَعرِض عَن مَن تَوَلّىٰ عَن ذِكرِنا وَلَم يُرِد إِلَّا الحَيوٰةَ الدُّنيا
پس [ای پیامبر،] تو نیز از كسى كه از یاد ما روى گردانده و فقط [لذتهای] زندگى دنیا را مىخواهد، روى برتاب.
ذٰلِكَ مَبلَغُهُم مِنَ العِلمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبيلِهِ وَهُوَ أَعلَمُ بِمَنِ اهتَدىٰ
نهایت درک و فهمشان همین است. بیتردید، پروردگارت به حال كسانى كه از راه او منحرف شدهاند آگاهتر است؛ و نیز به حال راهیافتگان.
وَلِلَّهِ ما فِى السَّمٰوٰتِ وَما فِى الأَرضِ لِيَجزِىَ الَّذينَ أَسٰـٔوا بِما عَمِلوا وَيَجزِىَ الَّذينَ أَحسَنوا بِالحُسنَى
هر چه در آسمانها و زمین است، از آنِ الله است؛ [راه خیر و شر را به انسان ارائه كرد] تا بدكاران را در برابر رفتارشان كیفر دهد و نیكوكاران را [با نعمتهای بهشت] پاداش نیكو عطا نماید.
الَّذينَ يَجتَنِبونَ كَبٰئِرَ الإِثمِ وَالفَوٰحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وٰسِعُ المَغفِرَةِ ۚ هُوَ أَعلَمُ بِكُم إِذ أَنشَأَكُم مِنَ الأَرضِ وَإِذ أَنتُم أَجِنَّةٌ فى بُطونِ أُمَّهٰتِكُم ۖ فَلا تُزَكّوا أَنفُسَكُم ۖ هُوَ أَعلَمُ بِمَنِ اتَّقىٰ
و [نیز براى] کسانی كه از گناهان بزرگ و بیحیاییها اجتناب میورزند؛ مگر لغزشهای كماهمیت [و گناهان صغیره که با توبه و عبادت بخشوده میشوند] كه آمرزشِ پروردگارت گسترده است؛ از همان دَم كه شما را از زمین پدید آورد و آنگاه كه به صورت جنین در شكم مادرانتان بودید، به [طبیعتِ] شما آگاهتر [از خودتان] است؛ پس خودستایى نكنید، كه او تعالی به حال پرهیزگاران داناتر است.
أَفَرَءَيتَ الَّذى تَوَلّىٰ
آیا آن کسی را که [از حق] روی برتافت دیدهای؟
وَأَعطىٰ قَليلًا وَأَكدىٰ
و اندكى انفاق كرد و [سپس] خوددارى نمود.
أَعِندَهُ عِلمُ الغَيبِ فَهُوَ يَرىٰ
آیا علم غیب دارد و [آینده را] مىبیند؟
أَم لَم يُنَبَّأ بِما فى صُحُفِ موسىٰ
یا از مطالب كتاب آسمانى موسى باخبر نشده است؟
وَإِبرٰهيمَ الَّذى وَفّىٰ
و [نیز از صحیفههای] ابراهیم، همانكه حق [رسالت و بندگى ما] را بطور کامل ادا كرد،
أَلّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزرَ أُخرىٰ
که هیچ گناهکاری بارِ گناه دیگری را بر دوش نخواهد کشید؛
وَأَن لَيسَ لِلإِنسٰنِ إِلّا ما سَعىٰ
و اینكه انسان فقط ثمرۀ تلاش [و نیت] خود را خواهد داشت؛
وَأَنَّ سَعيَهُ سَوفَ يُرىٰ
و اینكه بىگمان، تلاش او [در محاسبۀ اعمالش در روز قیامت،] منظور خواهد شد؛
ثُمَّ يُجزىٰهُ الجَزاءَ الأَوفىٰ
آنگاه پاداشش را به تمامى خواهند داد،
وَأَنَّ إِلىٰ رَبِّكَ المُنتَهىٰ
و اینکه بازگشت [همۀ امور] به سوی پروردگار توست؛
وَأَنَّهُ هُوَ أَضحَكَ وَأَبكىٰ
و اوست که میخندانَد و میگریانَد؛
وَأَنَّهُ هُوَ أَماتَ وَأَحيا
و اوست که میمیرانَد و [در آخرت] زنده میکند؛
وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوجَينِ الذَّكَرَ وَالأُنثىٰ
و هموست كه زوج نر و ماده را میآفریند؛
مِن نُطفَةٍ إِذا تُمنىٰ
از نطفهاى كه [در رحِم] ریخته میشود؛
وَأَنَّ عَلَيهِ النَّشأَةَ الأُخرىٰ
و پدیدآوردن دوبارۀ آنها [در قیامت نیز بر عهدۀ] الله است.
وَأَنَّهُ هُوَ أَغنىٰ وَأَقنىٰ
و اوست که [شما را] بىنیاز میکند و سرمایه میبخشد؛
وَأَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعرىٰ
و اوست که پروردگار [ستارۀ] «شِعْرىٰ» است؛
وَأَنَّهُ أَهلَكَ عادًا الأولىٰ
و اوست که قوم عاد را در گذشته هلاک کرد؛
وَثَمودَا۟ فَما أَبقىٰ
و قوم ثمود را [نیز نابود کرد] و [هیچ یک از آنان را] باقی نگذاشت.
وَقَومَ نوحٍ مِن قَبلُ ۖ إِنَّهُم كانوا هُم أَظلَمَ وَأَطغىٰ
و قوم نوح را كه ستمكارتر و سركشتر بودند نیز پیش از آن [هلاک نمود]؛
وَالمُؤتَفِكَةَ أَهوىٰ
و شهرهاى زیر و روشده [قوم لوط] را [بالا برد و] درهم كوبید؛
فَغَشّىٰها ما غَشّىٰ
و آنان را [با باران سنگ] ـ چنان كه باید ـ فروپوشانید؛
فَبِأَىِّ ءالاءِ رَبِّكَ تَتَمارىٰ
حال [اى انسان،] در مورد كدام یک از نعمتهای پروردگارت تردید روا مىدارى [و مجادله میکنی]؟
هٰذا نَذيرٌ مِنَ النُّذُرِ الأولىٰ
این [پیامبر نیز] هشداردهندهاى است از [گروه] هشداردهندگان پیشین.
أَزِفَتِ الءازِفَةُ
قیامت نزدیک شد؛
لَيسَ لَها مِن دونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ
و هیچ کس ـ جز الله ـ نمیتواند آن را آشکار کند [و سختیهایش را برطرف سازد].
أَفَمِن هٰذَا الحَديثِ تَعجَبونَ
[ای مشرکان،] آیا از این سخن در شگفتید؟
وَتَضحَكونَ وَلا تَبكونَ
و [به آیات قرآن] مىخندید و [از شنیدنِ هشدارهایش نمیترسید و] اشک نمىریزید؟
وَأَنتُم سٰمِدونَ
و در حال غفلت و غرور هستید؟
فَاسجُدوا لِلَّهِ وَاعبُدوا ۩
پس [همگی] برای الله سجده کنید و [تنها] او را عبادت کنید.